Etiketten lezen: Kies gezonde voeding en herken verkooptrucs.

door | mrt 21, 2018 | Voeding

Er staan veel cijfertjes, tabelletjes, teksten en afkortingen op een verpakking van een product.
Het is niet altijd even overzichtelijk waardoor etiketten lezen lastig kan worden.
Ook maken fabrikanten graag gebruik van interessante teksten en mooie plaatjes op hun verpakking om het product beter te maken dan het is.

In dit artikel leg ik uit hoe je een gezondere keuze maakt en verkooptrucs herkent!

Wat staat er op een etiket?

Op een etiket van een levensmiddel moeten sommige dingen altijd vermeld worden.
In dit lesje etiketten lezen zal ik een ”Breaker High Protein – Kokos” als voorbeeld nemen.
Kijkend naar de achterkant van een pak zien we dat er op het etiket de ingrediënten vermeld staan.
Dit staat altijd vermeld op volgorde van de hoeveelheid. De voedingsstof die als eerste wordt genoemd, daarvan zit het meeste in dat product. Het zal je dus niet verbazend dat er in een pakje yoghurt van breaker vooraan Yoghurt (0,9% vet) staat.
Als een product een ingrediënt afbeeldt op de verpakking zoals in ons geval een kokosnoot, of als het product de naam heeft gekregen van een ingrediënt, zoals hier ‘kokos yoghurt’, dan moet op de verpakking in procenten staan vermeld hoeveel er dan van in zit.

In dit geval is dat 1% kokos.

Als we verder het etiket lezen vinden we een verwijzing waar je de houdbaarheidsdatum kunt vinden en daaronder staat de allergie informatie.
Ons product bevat koemelkeiwit en daar kunnen mensen met een lactose-intolerantie last van krijgen.
Wat je ook ziet is dat bij ingrediënten de allergenen (stoffen die een allergische reactie kunnen uitlokken) dikgedrukt staan (yoghurt, melkeiwit).

Afhankelijk van het product kan er ook nog een bereidwijze, bewaaradvies (max. 7 graden in ons geval) of een gebruiksaanwijzing op staan.
Gebruiksaanwijzing? – Yep.
Ik vergeet bijvoorbeeld consequent een pak sinaasappelsap te ‘schudden voor gebruik’.
Waarna het laatste glas zoveel vruchtvlees bevat dat het voelt alsof er een hele sinaasappel door mijn keel glijdt. Vandaar een gebruiksaanwijzing.

 

Voedingswaarde

En dan komen we bij een van de belangrijkste gedeeltes van etiketten lezen.
De voedingswaarde van het product.
In dit tabelletje staat hoeveel energie, koolhydraten, suikers, vetten eiwitten en zout in het product zitten per 100 ml of 100 gram. Ook staan daar soms de hoeveelheden vitamines en mineralen vermeld.

Vaak zien we ook een voedingswaarde per portie op een product.
Dit kan misleidend zijn omdat de fabrikant van het product zelf mag bepalen hoe groot deze porties zijn en dat komt vaak niet overeen met bijvoorbeeld hoeveel pasta jij als ‘portie’ klaarmaakt voor jezelf.

We kunnen onderaan het etiket lezen wat de inhoud is van het pakje breaker.
Er staat 200g met een grote ‘’E’’ erachter.
Dat e’tje staat voor ‘estimate’ oftewel ‘ongeveer’. Dit pakje breaker bevat dus ‘ongeveer’ 200 gram.
De voedingswaardetabel gaat over 100 gram, in ons product zit in totaal 200 gram,
Door nu alle getalletjes x2 te doen, weet je precies welke hoeveelheden je binnen krijgt als je het hele pakje in een keer opmaakt.

 

Referentie Inname

Wat niet het geval is bij onze breaker, maar wat wel vaak voorkomt op een etiket is een Referentie Inname (RI). Dit ziet er ongeveer zo uit:

De RI laat zien hoeveel 1 portie van het product bijdraagt aan je dagelijkse voedingsstoffen (in %).
Dit kan handig zijn om snel een product te beoordelen op een aantal voedingsstoffen.
De gedachte van een referentie inname is om het etiketten lezen gemakkelijker te maken.
Maar er zitten ook nadelen aan een RI:

– De RI geldt voor een ‘gemiddelde volwassene’, er wordt dus geen rekening gehouden met jouw leeftijd, geslacht of mate van activiteit.

– De RI gaat altijd over een portie en zoals ik eerder aangaf, porties kunnen verschillen in grootte.
Soms zitten er 2 koeken in een meeneemverpakking en gaat de RI over één koek.
Of over een halve pizza. Je moet dus goed het etiket lezen of de portie overeenkomt met de hoeveelheid die je eet.

– De RI betekent niet dat je de 100% moet halen. Voor vitamines is het prima als je de 100% haalt. Maar voor zout en verzadigd vet geldt juist: hoe minder, hoe beter. Ook kan het zo zijn dat een percentage van de RI weinig lijkt, maar je eet nog veel meer op een dag. Als jij in een portie al 20% zout inneemt is er een grote kans dat je die dag te veel zout binnenkrijgt.

Zo’n RI kan zich aan de achter, zij of voorkant bevinden van een verpakking.

We weten nu hoe we een etiket lezen, door naar de voorkant van de verpakking.

Dit is voor de fabrikant het belangrijkste gedeelte. Hiermee verkoopt hij jou het product.
Neem kinderkoekjes nou eens als voorbeeld. Welk 4 jarig meisje wilt nou geen ‘Frozen’ koekjes? En welk jongetje wilt geen stoere ‘cars’ choco bar? Ik weet nog hoe vaak ik de kapitein koek reclame vroeger voorbij zag komen in mijn middagpauze van school. Heerlijk.

Voor volwassenen gebruiken de fabrikanten een soortgelijk trucje.
Je hebt vast nog nooit kwark van Campina gezien met Arnold Schwarzenegger op de voorkant met de tekst: ‘’Next Mr. Olympia? With Campina you can!’’
Ook al zal het bovenstaande persoonlijk op mij zeker werken, pakken de fabrikanten het met de volwassenen doelgroep ietsje subtieler aan.

Verkooptrucs, Voedingsclaims en Gezondheidsclaims

Een mooie verpakking verkoopt beter.
En al helemaal als er ook teksten opstaan zoals ‘ambachtelijk’, ‘vers’, ‘bron van vezels’ of ‘goed voor de weerstand’. Sommige van die teksten kloppen en deze noemen we voedingsclaims.
Een voedingsclaim zegt iets positiefs over de samenstelling van een product.
Maar velen kreten en claims zijn niks meer als een verkoop truc.
En een ‘ambachtelijk’ brood kan net zo goed in een fabriek zijn gemaakt.
Ook kan het zo zijn dat er op de voorkant van een verpakking aantrekkelijke foto’s van vruchten staan terwijl het product eigenlijk maar 1% vrucht bevat.

Op de voorkant staat een prachtige afbeelding van een kiwi, aardbei en een banaan.
Wanneer we het etiket lezen zien we dat er werkelijkheid maar 0,4% banaan, 0,3% kiwi en 0,3% aardbei inzit.

Dat betekend niet dat fabrikanten van voedingsmiddelen zomaar allerlei claims op hun verpakking mogen zetten. Zo mogen alleen claims gebruikt worden die op de Europese lijst van goedgekeurde claims staan, en moeten de producten aan bepaalde eisen voldoen.

Voorbeelden van voedingsclaims zijn:
Light – Bron van vezels – Rijk aan omega 3 – Zoutloos – Suikervrij*Geen suiker toegevoegd*.

* Ik zal verderin het artikel wat dieper ingaan op de ”suiker” claims.

Maar ook voedingsclaims kunnen in sommige gevallen misleidend zijn of verkeerd geïnterpreteerd worden.

Een bron van vezels! Feitelijk klopt dit omdat het vezelgehalte minimaal 3 gram per 100 gram is.
Per cracker zitten er 0,6 gram vezels in, dat is dubbel zoveel als in de ‘’naturel’’ variant van de crackers. Maar als je bedenkt dat de dagelijkse vezelbehoefte 30-40 gram is, stelt het totaal niks voor.

Zo mag er alleen ‘light’ op een verpakking komen als dit product minimaal 30% minder energie (calorieën), vet of suikers bevat als het gewone product.
Dus wanneer er ‘light’ op een product staat, betekend dat niet automatisch dat er 30% minder calorieën inzitten.
Als we het etiket lezen van bijvoorbeeld light chips zien we dat het vet wordt vervangen door koolhydraten en eiwitten die ook energie (calorieën) bevatten.

Zoals je in deze vergelijking ziet is het daadwerkelijke verschil in calorieën maar 10%.

Dan komen we bij de gezondheidsclaims.
Deze claims beweren dat een voedingsmiddel voordelig is voor je gezondheid.
Zoals ‘vitamine C ondersteunt de afweer van je lichaam’. Een ander voorbeeld hiervan vind je soms op margarine waar dan op staat ‘cholesterolverlagend’.
Ook deze claims mogen alleen gebruikt worden als ze op de Europese lijst van goedgekeurde claims staan en ze moeten goed onderbouwd zijn.
Mensen die al een gezond dieet volgen hebben producten met dit soort claims niet nodig.
Deze kunnen alleen als een aanvulling dienen.
Maar toch kan het net die kleine psychologische trigger zijn wanneer je in de koeling naar alle verschillende pakjes margarine staart.

Producten vergelijken

Laten we nu deze nieuwverworven kennis over verpakkingen en etiketten lezen eens toepassen doormiddel van producten vergelijken.
Zodat jij dit straks zelf ook kan doen in de supermarkt.

Nu we toch bezig zijn met Breakers te ontleden, gaan we daar ook vooral mee door.
Allereerst de voorkant;

Wat mij gelijk opvalt is dat de kokos breaker een stuk meer claims heeft als de mango passievrucht:
Rijk aan eiwit – Geen suiker toegevoegd – Slechts 1,5% vet – Lactosevrij.
Voor de rest kunnen we niet veel verschil zien tussen deze twee. Door naar de achterkant.

Als we de ingrediëntenlijst bekijken zien we bij de mango-passievrucht na yoghurt gelijk ‘suiker’ staan. Dit verteld ons al eigenlijk dat na yoghurt, suiker de 2e grootste ingrediënt is. Oei.

En hier zien we ook dat bij de passie-mango breaker erg weinig fruit zit. 6% mango 1% passiefruit.

Laten we dan maar gelijk naar het belangrijkste stukje kijken voor onze vergelijking, de voedingswaarde.
Wat hier gelijk opvalt is het verschil in calorieën per 100gram 56 kcal tegen 84 kcal.
Als we verder kijken zien we een klein verschil in vetten 0,6 gram (5,4 kcal) dat is verwaarloosbaar.
Maar dan zien we de boosdoener, suiker. 3,6 gram vs 12 gram (14,4 kcal vs 48 kcal).
De mango-passievrucht breaker heeft dus 3x meer suiker dan de kokos variant en maar 0,2 gram eiwitten meer.

Op basis hiervan zal de gezondere keuze dus de kokos breaker zijn.

Op deze manier kan jij zelf ook alle producten in de supermarkt met elkaar vegelijken en kiezen voor een betere keuze.

Ik hoop dat door dit artikel het een stukje duidelijker is geworden hoe je een etiket leest, en wat er nou echt op een verpakking staat.
Heb je veel aan dit artikel gehad? En denk je dat jou vrienden en kennissen hier ook zeker iets aan kunnen hebben? Deel het bericht op Facebook 😉
(Mobiel: Grijs balkje onderaan je scherm)
(PC: Balkje links in je scherm)

Nieuwe artikels in je mailbox?

Pin It on Pinterest

Share This